LEVEN MET KUNST EN POLITIEK IN AALST NA 1960 [D5]

1970 : POLITIEK INTERMEZZO

                            OPBOKSEN TEGEN DE GEVESTIGDE ORDE

Weekblad Voor Allen 
4 januari 1970
(archief Stad Aalst)

Ik ben als jongsocialist toegevoegd aan de partijbestuur van de BSP Aalst met het statuut van verkenner. Om effectief stemgerechtigd lid te worden moet je 18 jaar zijn. 

Einde 1969 richt ik samen met Johan Daem en Marie-Therese van Aerdebrugge de Actiegroep Rechtvaardige Maatschappij (ARM) op. Wij voeren klusjes uit en organiseren een kerstfeest voor kansarmen en hulpbehoevenden in het zaaltje van het stedelijk poppentheater in de Kattestraat waar ook de dienst Cultuur en de stedelijke bibliotheek zijn gevestigd[1]. Het sociale rechtvaardigheidsgevoel is mij met de paplepel doorgegeven. Ik stam langs moederskant uit één van de oudste socialistische families[2] en langs vaderskant spreken mijn grootouders, kleine zelfstandigen met een kruidenierswinkel en schoenherstelatelier, de taal van priester Daens. 

Wie zich aan de linkse zijde van het politiek spectrum bevindt moet opboksen tegen de censuur van de gevestigde orde. Met de Jongsocialisten beoefenen wij een vorm van zelfstudie om ons daartegen te "wapenen". Wij bestuderen de filosofische werken van Plato, Karel Marx, Friedrich Engels, Georg Hegel en vele anderen die een sociaal gestructureerde maatschappij vooropstellen. De lessen gaan door in de lokalen van het BSP secretariaat gevestigd in de Molenstraat 52. De boeken zijn te koop in de ondertussen ter ziele gegane progressieve boekhandel ‘De Kern’ in de Alfred Nichelstraat. In de andere boekhandel met standing, ‘Maria Theresia’ in De Kapellestraat 11, toen al deel uitmakend van de Standaard-groep, en nu onder de benaming Standaard Boekhandel gevestigd in de Nieuwstraat, is dit verboden lectuur zoals ook de boeken van Louis Paul Boon, Hugo Claus en andere Vlaamse auteurs met een antiklerikale reputatie. Opstandig als ik ben biedt ik mij daar aan om een van Boons boeken te kopen. Maria Theresia stond in Aalst bekend als de hofleverancier van het katholiek onderwijs.

Column Gazet van Aalst, detail (archief stad Aalst)

De Gazet van Aalst van 14 maart 1970 publiceert mijn column waarin ik de oprichting bepleit van een groot Aalsters shoppingcentrum aan de Siesegemkouter  (hoek Gentsesteenweg) met de bedoeling om de halsstarrige houding van de middenstand tegen de komst van warenhuizen in onze stad te doorbreken. GB (Siesegem), Sarma (ter hoogte huidig rond punt Terjoden) en Delhaize zijn kandidaat voor een vestiging in Aalst. Ik ga er van uit dat de concurrentie zal leiden tot een algemene prijsdaling in het belang van de bevolking. Het voorstel stuit op ‘hevig’ verzet bij het Middenstandsverbond, bij monde van haar voorzitter koffiebrander Paul Paepe. GB besluit na de weigering van de stad om het warenhuis te vestigen in Ninove (1972), de huidige Carrefour. De centrumstad Aalst verliest zo een aantrekkingspool.

GROENE LONG

Protestactie Zeeberg
Foto Willy Marckx (archief RD)

Pamflet oproep protestactie (archief RD)

Protestactie Zeebergbrug (archief Stad Aalst)

Op 27 juni organiseren de Jongsocialisten een milieubetoging tegen de luchtverontreiniging die veroorzaakt wordt door het asfaltbedrijf NV Betonwegenbouw aan de Zeebergbrug en Amylum, nu Tereos. Dit laatste valt niet in goede aarde bij de vakbonden en het stadsbestuur want het bedrijf is een van de grootste werkgevers in de stad. Op 5 september mobiliseren wij voor een ‘parkhappening’ met zuivere lucht als inzet. Het park moet de groene long van de stad worden. Er verzamelen zich 500, voornamelijk jonge sympathisanten op de wei voor het podium[3] waar onze plaatselijke popgroepen Just Born en Irish Coffee voor een Woodstock sfeertje zorgen. 

DE VERKIEZINGEN

 Op vraag  van Bert Van Hoorick stel ik mij kandidaat voor de gemeenteraadsverkiezingen van oktober. Tijdens de verkiezingen wordt de leeftijdsgrens voor de kandidaten van 25 naar 21 jaar gebracht. De BSP wil uitpakken met de jongste kandidaat en dat komt hen goed uit want ik word op 21 september 21 jaar en de verkiezingen gaan door op 10 oktober. Er zijn veel meer kandidaten dan de 27 beschikbare plaatsen op de lijst. Bert Van Hoorick wil mij ergens vooraan op de lijst positioneren maar het lijstvormingscomité beslist daar anders over. Vooral de vakbond heeft een vinger in de pap. En dus vraag ik uiteindelijk om op de 21ste plaats te staan overeenstemmend met de datum van mijn verjaardag. Dat lijkt me nog leuk ook. 

In september, bij het neerleggen van de lijsten op de griffie, in volle verkiezingsperiode, blijkt dat ik mijn handtekening heb gezet op een voordrachtlijst van de Volksunie. Zij verzamelden bij de bevolking handtekeningen om een lijst te kunnen indienen en daar staat mijn naam bij. Jules Van Droogenbroek, vakbondssecretaris en lijstduwer, die als getuige voor de BSP de ingediende lijsten van de andere partijen 'controleleert' op onregelmatigheden, maakt er een groot spektakel van en denkt er zelfs aan mij ter plekke te vervangen door een reservekandidaat. Maar het is te laat om nog een geldige procedure in gang te zetten. Het feit is wekenlang het onderwerp van roddel aan de toog van het Volkshuis aan de Molendries en dat speelt niet in mijn voordeel. Bovendien vernoemt de Volksunie mijn naam nadrukkelijk in een van haar verkiezingspamfletten naast die van de BSP kopstukken. Het wakkert de roddel alleen maar aan.

Aankondiging Volksunie (archief RD)

Korte tijd voordien had ik, tijdens een vergadering van de Socialistische Vooruitziende Vrouwen (SVV) in het Volkshuis, advokaat Piet Van Eeckhout ingeleid die als jongsocialist kwam pleiten voor het wettelijk invoeren van abortus  Slechts enkele van de ca. 100 aanwezige vrouwen waren het voorstel genegen. Ook niet mijn beste zet om aan de verkiezingen te beginnen, bedacht ik achteraf. 

Ik heb geen enkele ervaring met verkiezingen. Tijdens de campagne wordt er opgeroepen om massaal een voorkeursyem uit te brengen op Bert Van Hoorick om zijn kandidatuur voor het burgemeesterschap kracht bij te zetten. De partij voert een schitterend georganiseerde campagne met als topper de uitgave van een grammofoonplaatje met het liedje ‘Men Ieneg Oilsjt’ van en gezongen door Odilon Mortier. Op de B-kant richt van Bert Van Hoorick zich met een speech tot de bevolking. De mensen verdringen zich aan de campagnebus waar het plaatje wordt uitgedeeld. Een collectors item ondertussen.

Ik ga er van uit dat de algemene propaganda van de partij zal volstaan om mijn kandidatuur bekend te maken. Maar veel kandidaten voeren ook een goed voorbereide persoonlijke propaganda. Mijn campagne beperkt zich tot het uitdelen van een zelfontworpen en gefotokopieerd verkiezingspamflet op 200 exemplaren dat ik, op aansturen van enkele kameraden, in de laatste dagen van de campagne in elkaar flans. Uiteindelijk blijkt dat bijna alle verkozen BSP-raadsleden werkzaam zijn in sectoren met een dienstverlenende functie zoals het ABVV en Bond Moyson. Na deze ervaring beslis ik om mij volledig in te zetten voor de kunst en mijn politieke activiteiten 'on hold' te zetten. Met “politiek is niet gemaakt voor kunst” verbijd ik de ontgoocheling. (vervolgt)

---

[1] Na heel wat tussentijdse engagementen in sociale organisaties neem ik in 1999 de fakkel weer op als medeoprichter en voorzitter van de vzw ‘Schulden op School’ die kansarmoede wil verbannen uit het onderwijs.

[2] Annette Snel, zus van mijn grootmoeder is de eerste vrouwelijke verkozene in de gemeenteraad van Aalst (12 juli 1921 tot 3 juni 1937), Henri Flips, broer van mijn grootvader is schepen van Burgerlijke Stand (21 nov. 1930 tot 10 feb. 1933). In 1933 legt hij zijn ambt neer om voltijds secretaris te worden van de 'Federatie van vakverenigingen' de textielvakbond van de socialisten.

[3] De lokale pers:  “Reeds vroeg in de morgen werden tenten opgeslagen en heerste er in het stadspark een ongewone belangstelling. Het begon echt op een mini Woodstock te gelijken. Op het podium speelden Irish Coffee en John Wooley and Just Born zich de ziel uit het lijf.”