Posts
PERFORMANCE ART FESTIVAL
 |
| Performance Art Festival : boven reuzegrote poster, onder performance Boegel en Holtappels (foto RD/Archief New Reform) |
 |
| Performance Art Festival : fragment uit de aankondigingskrant van de Beursschouwburg (archief New Reform) |
Johan Wambacq, stafmedewerker van de Beursschouwburg in Brussel voelt aan dat performance iets nieuws kan toevoegen aan de programmatie van het theater. Men wil de voeling met deze nieuwe internationale kunstbeweging niet missen zoals dat eerder is gebeurd met Fluxus, dat ook zielsverwant is met theatrale experimenten. Enkele gesprekken verder komen wij tot het besluit om, als een van de eersten in Europa, een ‘Performance Art Festival’ te organiseren. Het budget is beperkt maar toch kunnen wij 17 live performances aankondigen, 66 deelnemende kunstenaars, een actueel en historisch overzicht van aan performance gerelateerde kunstevenementen, installaties, een videotheek, de publicatie van een catalogus en een winkel verzorgd door boekhandel ‘Post Scriptum’ van Bernard Marcelis. Wij beschouwen het festival als de definitieve doorbaak van de performance kunst in België en zijn baanbrekend qua organisatievorm. De kunstenaars ontvangen een vergoeding voor hun prestaties. In de sector van de beeldende kunsten is dit ongezien maar in de Beursschouwburg zijn ze gewoon om aan artiesten een honorarium uit te betalen, transport en verblijfkosten.
 |
| Catalogus |
Wij selecteren werken van: Joseph
Beuys, Jürgen Klauke, Laurie Anderson, Gina Pane, Hugo Roelandt , Keiji
Uematsu, Judith Barry, Colette Justine , Simone Forti, John Armleder, Petr
Stembera , Vito Acconci, Chris Burden, Ulay / Marina Abramovic, Claudio
Ambrosini, Ben D’Armagnac, Kevin
Atherton, Audio Arts, Anna Banana/Bill
Gaglione, Boegel & Holtappels, Michael Cardena Warming Up etc, Marc Camille
Chaimowicz, Jacques Charlier, Veeresh, General Idea, Paul Gees, Grietje Goris,
Dan Graham, Bucky Grinberg, Leen Lybeer, Vincent Halflants, Nan Hoover, Servie
Jansen, Tina Keane , Maniac Productions,
Michel Laub, Edmondo Za en Marinka Kordish, Tom Marioni, Missing Associates, Peter Dudar, Lily Eng,
Jean-Marc Navez, Northern Star, Jo Peeters, Reindeer Werk, Nigel Rolfe, Ulrike
Rosenbach, Matha Rosler, Michel Sambin, Katharina Sieverding /Klaus Mettig,
Strike, Valie Export, Maio Wassenberg, Peter Weibel, Krysztof Zarbeski, Western
Front, Vincent Trasov & Michael Morris, Norma Jean Deak en Albert Mayer.
 |
| Performance Art Festival : Paul Gees (foto Hugo Roelandt/archief New Reform) |
Paul Gees neemt de openingsperformance voor
zijn rekening. Hij betreed het publieke forum zwaaiend met een kei en ondersteund
door het metaalgeluid van een triangel die met een ijzeren staaf wordt
bespeeld. Hij gaat voor een spiegel staan waar het lawaai uitdooft, kijkt onder
een beklemmende stilte naar zichzelf en slaat met de kei het glas aan diggelen,
een knal die de aanwezigen rillingen bezorgd. Vervolgens keert hij zich naar
een aan het plafond opgehangen en met aarde gevulde puntzak die hij omarmt en
met een mesje rondom open snijd. De aarde ploft op de grond en stapelt zich als
een spiegelbeeld van de puntzak op. Tot slot begint hij op een tekenblad met
houtskool een piramidevormige figuur te tekenen. Van triangel tot puntzak,
alles gevat in een driehoek.
 |
| Performance Art Festival: Joseph Beuys ' I like America and Amerca likes Me' (foto RD/archief New Reform) |
Van Beuys tonen wij in primeur de
fotoreportage van zijn performance ‘I Like America and America likes Me’
uitgevoerd (1974) in de René Block Gallery in New York. Op de foto’s is te zien
hoe hij gehuld in een vilten deken drie dagen in dezelfde kooi doorbrengt met
een coyote, een van de meest gehate roofdieren in Amerika. Kunstcriticus
Caroline Tisdall, die exclusief toegang had tot de performance, bezorgde ons
haar fotoreeks gekleefd op grote panelen. Een bekende van ons zal ze aankopen
voor zijn privé verzameling [1].
 |
| Performance Art Festival : Hugo Roelandt voorbereidingen performance (foto RD/ archief New Reform) |
Hugo Roelandt neemt de slotmanifestatie voor
zijn rekening. De performance ‘Als u precies doet wat wij je zeggen (of niet zo
precies) dan maakt u zelf het stuk’, die hij in New Reform heeft uitgevoerd,
doet hij over in een totaal nieuwe setting. Over de gehele oppervlakte van het
podium laat hij zeven musici[2] en hun instrumenten met
kabels tot 5 meter hoog hijsen. Ze worden elk afzonderlijk vanaf de vloer met
spots verlicht. Als het publiek doorheen de lichtstralen loopt onderbreken ze het
muziekstuk. Zo ontstaat finaal een nieuwe creatie.
 |
| Performance Art Festival : sfeerbeeld (foto RD/New Reform) |
PERFORMANCE IN VLAANDEREN
 |
| Nieuwe Workshop congres performance kunstenaars (foto RD/archief New Reform) |
1979. In de voorbereidingsfase
van het festival word ik samen met Johan Wambacq, Luc De Smet, Frans Lieven,
Hugo De Greef en Walter Moens betrokken bij de oprichting van de Nieuwe
Workshop (NW). Er wordt mij opgedragen om een
colloquium te organiseren met als thema: 'Performance in Vlaanderen 1969-1979,
analyse, theorie en werkelijkheid'. De bedoeling is om na te gaan hoe de nieuwe
kunstrichting zich verhoudt tot andere kunststromingen en wat we er van kunnen
weerhouden om een toekomstig beleid voor de NW uit te stippelen. Op zaterdag 8
december zoek ik samen met Chris Dercon, Filip Francis, Paul Gees, Leen Lybeer,
Vincent Halflants, Raphael Opstaele, Albert Pepermans, de groep Perform, Adelin
Ramayan, Hugo Roelandt, Walter Verdin, Maio Wassenberg, Jonas Wille, Danny
Devos, Duran-ki, Walter Moens, Mieke Weyns, Frank Vranckx, naar antwoorden.
De vraag die wij ons eerst stellen is of het performance
festival aanleiding heeft gegeven tot het veroorzaken van een beweging
bij de Vlaamse kunstenaars en welke perspectieven zich openen voor de toekomst.
Het antwoord, zo zal uit de praktijk blijken, is volmondig ja. Het rapport dat
is opgemaakt zit ergens verborgen in een lade en heeft nooit het daglicht
gezien. Uit mijn persoonlijke notities heb ik een aantal quotes onthouden:
" performance staat in Vlaanderen (lees België) nog in de kinderschoenen
en het is zeker niet het uitverkoren medium van de kunsthandel, schilderen is
een vorm van geestelijke pollutie, kunst is een bewust reservaat, de kunstenaar
is een maatschappelijk genie, performance doorbreekt het verwachtingspatroon,
dankzij performance kan men zich overstijgen “. Het colloquium zal bijdragen om
het inzicht op de verdere werking van de NW te bepalen. Walter Moens schrijft
in het nulnummer van het maandblad NW: "het colloquium betekent een aanzet tot een regelmatige confrontatie met
speciaal voor de NW gerealiseerd werk van dien aard”.
 |
| Uitnodiging Schuman Prijs |
SCHUMAN
Nog voor het festival van start gaat, bereikt
mij een brief van de ‘Association Robert Schuman pour L’Europe’ uit Metz (Fr) waarin
ze meedelen dat de jury verheugd is om mij de ‘Medaille d’Argent Robert Schuman
1978’ toe te kennen. Ik val uit de spreekwoordelijke lucht, zeker als ik enkele
uren later het nieuws hoor omroepen op radio en televisie en er de volgende dagen
artikels verschijnen in de pers. De prijs wordt mij feestelijk uitgereikt in
het Groot-Hertogdom Luxemburg. Ik zie mijn inspanningen bekroond en ben trots
maar uiteindelijk weten slechts enkelen van de vele genodigden in Luxemburg wat
daar tegenover staat. Het leert mij relativeren dat de kunstensector ook maar
een niche is.
Willem Elias in ‘Kunstgaleries in Aalst van 1968 tot nu’, publicatie stad Aalst 2001.Als er in Aalst voor het jaar tachtig een belangrijk artistiek initiatief geweest is, dan is het wel al wat in en rond ‘New Reform’(1970-1979, kunstcentrum voor performance, konkrete poëzie, experimentele muziek, theater, film en conceptuele werken) gebeurd is. In casu is dit Roger D'Hondt. Hij nam de fakkel van Walter Schelfhout over en maakte van het efemere ‘Reform’ een tien jaar durend experimenteel project: de New Reform. Aanvankelijk ging zijn voorkeur dus ook uit naar de geometrische abstracte kunst. Maar daar bleef het niet bij. Roger D'Hondt bracht nieuwe tendensen o.a. politiek geëngageerde kunst, de eerste stappen van de nieuwe mediakunst, mail-art, conceptuele kunst, happenings en performances. Hij creëerde vooral een internationaal netwerk, zodat Aalst op de landkaart van de experimentele kunst van de jaren zeventig aanwezig was. Dit artistieke gebeuren speelde zich af in onburgerlijke tentoonstellingsruimten met neutrale TL-verlichting. Mooie brochures en catalogi kwamen er niet aan te pas. Het pamflet sloot meer aan bij het revolutionaire karakter van de niet-commerciële galerij.
(vervolgt in september)
[1] Ze maakt nu deel uit van de verzameling in het
M UHKA
[2] Saf Verhelst, Mark De Jonck, Patricia Beysens,
Michel Mast, Frans De Jonck, Serge Hoste en Francis Cromphout.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten