Posts
IEDEREEN KUNSTENAAR
1971. De maatschappijkritisch ingestelde kunstenaars Horst Tress, Steffen Missmahl, Dieter Reick en Bernd Lôbach Hinweiser die milieuverontreiniging, militarisme, consumptiegedrag en sexappeal als onderwerpen opvoeren weten mij te overtuigen voor een tentoonstelling. Tress vestigt met prenten en diaprojecties de aandacht op de interventies van de stad Keulen om iedereen met iedereen te verbinden via straling en hekelt de milieuvervuilende aspecten ervan. Hier en daar is een letter of een wetenschappelijke code opgenomen in de tekening die verwijst naar de gevaren van elektromagnetische golven of landschappelijke ingrepen.
 |
| Horst Tress (archief New Reform) |
Heden maken actiegroepen gebruik van de nieuwe digitale mogelijkheden die zich aanbieden op sociale media om hun standpunten begrijpelijk voor te stellen.
Dieter Reick tekent met witte kalkverf een silhouet rond kadavers van dieren die langs de wegen als slachtoffer van het verkeer worden aangetroffen, precies zoals men dat ook met mensen doet. Hoewel hun gewetensvolle maatschappelijke visie in zeer lokale omstandigheden tot stand is gekomen, ben ik van oordeel dat de uitgangspunten universeel zijn en overal van toepassing. Kunstenaars zijn in staat om meer kracht te leggen in beelden dan maatschappijcritici in woorden.
Mijn geloof in de filosofische gedachte van Joseph Beuys dat "Jeder Mensch ein Künstler is” (dat ieder mens een kunstenaar is)[2] is er alleen maar door versterkt. Ik heb uit de woorden van Beuys begrepen dat kunst niet uitsluitend het terrein kan zijn van academisch gevormde kunstenaars die mooie beelden op doek of papier afleveren, maar dat kunst ook politiek en actiegericht moet zijn om de gemeenschap van haar nuttigheid te overtuigen. Ik schrijf daarover later een uitgebreid artikel in het Vlaams weekblad Voor Allen[3].
 |
| Artikel Vlaams Weekblad 'Voor Allen' (archief RD) |
Op 25 oktober werk ik mee aan een project van ‘industrieel designer’ en kunstenaar Bernd Löbach die in verschillende Europese galerijen een ‘Tafeltennisactie voor bewuste beleving’ (‘Multisensorische ereigenisse’) organiseert. Tafeltennis is in dit geval voor hem een ontmoetingsplek voor interdisciplinaire samenwerking waarbij de deelnemers, wetende dat het om een initiatief van een kunstenaar gaat, zich bewust inleven in de creatieve industrie dat het spel uiteindelijk is.
 |
| Bernd Lôbach Hinweiser, collage wereldleiders bestuderen tank aan ingang Auschwitz (archief New Reform) |
Löbach ziet zichzelf als een ‘bewustmakende’
kunstenaar. In 1972 geven wij een editie uit met drie kasseistenen en een
‘ponskaart’. De stenen verwijzen naar de aanleg van de eerste verharde Romeinse
wegen waarlangs bodes zicht verplaatsen om snel gegevens in briefvorm over te
brengen, de ponskaart verwijst naar de eerste vormen van elektronische
overdracht van informatie. De editie toont aan hoeveel eeuwen er nodig zijn
geweest om het transport van informatie te automatiseren. Wij zijn er ons op
dat ogenblik niet van bewust hoe snel de volgende stappen zullen worden gezet
door de invoering van het internet.
 |
| Sculptuur Lieve De Pelsmaeker (verz. RD) |
Van bij de start van New Reform is Lieve De Pelsmaeker uit Erembodegem een van onze actieve volgers. Zij behoort tot de belangrijkste keramisten van haar tijd. Eerst maakt ze sculpturen met de structuur van boomschors, maar in het begin van de jaren '70 begint ze zich te manifesteren met driedimensionale werken. Later voegt zij er industrieel porselein aan toe en gaat een samenwerking aan met experimenteel musicus Godfried Willem Raes. In de sculpturen worden lichtgevoelige celletjes geplaatst die reageren op duisternis en licht als mensen zich in de omgeving van de beelden verplaatsen. De stap die ze als ‘keramiste’ zet is een reuzensprong in haar vakgebied. Haar beslissingen lokken twijfelachtige commentaren uit die ze moet verwerken als persoonlijke aanvallen, het oeroude ambacht van figuren en pottenbakkers wankelt. Wij ondersteunen haar met de publicatie van een catalogus[4] gedrukt op onze tweedehandse offsetpers. Ik schrijf over haar tentoonstellingen in de regionale pers, neem enkele van haar werken mee naar de 'Kunst und Informationsmesse' in Keulen en wij experimenteren er een weekend mee in New Reform.
DRUKWERK ALS KUNSTWERK
Drukwerk komt als een visueel baken voor kunstverspreiding meer en meer in de belangstelling. Op 2 november komt Klaus Groh, op de terugweg van de Biënnale van Parijs, zijn boek ‘Aktuelle Kunst in Osteuropa’[1] , dat een beeld ophangt van de kunstscene achter het 'IJzeren Gordijn', voorstellen. Het boek is een openbaring want van de actuele kunst in Oost-Europa is er maar weinig bekend. Vele kunstenaars uit het Oostblok sturen speciaal voor dit boek nieuw ontworpen projecten ter illustratie naar Klaus waardoor het boek tegelijk als een naslagwerk en als een 'artistbook' kan worden voorgesteld. Hij maakt van zijn tijd in Aalst gebruik om een kunstwerk te maken onder de vorm van een graffiti tekening. Op een wit bord legt hij uit hoe kunst eenvoudig bij iedereen kan onstaan mits de nodige verbeelding los te laten op de buitenwereld. Kunstenaar zijn kan je niet studeren. Het zal maandenlang als instructietekening in New Reform getoond worden.
 |
| Graffiti van Klaus Groh (foto RD) |
[1] DuMont, Keulen 1971
[2] Joseph Beuys: Jedes
Mensch ein Künstler, Frankfurt/M 1975 Verlag Ullstein & Gesprekken tijdens
Documenta5 opgetekend door Clara
Bodenmann-Ritter.
[3] Fragment:
‘…..Beuys relativiteitstheorie
slaat terug op het politieke verval waaronder de democratie leidt. Het staaft
zijn mening dat de wijsheid en de creativiteit van de volkerenmassa verder
reikt dan de compromissen die de vertegenwoordigers van het volk, ambtenaren
volgens hem, uitwerken. Het is hem erom te doen om de ‘massa’ bewust te maken
van haar potentiële creatieve waarde. Volgens Beuys is deze in de voorbije
jaren verloren gegaan door het gebrek aan inzicht, eerlijkheid en oprechtheid
van de vertegenwoordigers van het volk. Daarom heeft Beuys in 1971 zijn
'organisatie voor directe democratie’ (via referenda) opgericht. Een permanent
bureau werd geïnstalleerd in de Andreasstrasse 25 te Dusseldorf. Men beschikt
er over twee uitstalramen via dewelke hij zijn zienswijze op de dagelijkse
maatschappelijke toestanden kenbaar maakt en men kan er vrijuit gaan
discussiëren met Beuys zelf of een andere vertegenwoordiger. Deze opdracht
interesseert Beuys steeds meer. Beuys bevestigd zijn tijdens de documenta 5 in
Kassel (1972) uiteengezette theorie dat kunst de enige mogelijkheid is om de
situatie in deze wereld te veranderen. Hij bedoelt daarmede de mechanismen van
de dominanten van deze maatschappijvormen, bijv. de politiek van boven naar
onder, de institutionalisering van het onderwijs, de functieverwaarlozing van
de vrouw, de normen toevertrouwd aan de economische structuren, het
privaatkapitalisme en staatskapitalisme, zin van de arbeid, het kristendom,
manipulatie ... ‘.
[4] Lieve De
Pelsmaeker 'Objecten', New Reform 1974
Geen opmerkingen:
Een reactie posten